2-modda . Mehnat munosabatlarini va ular bilan bevosita bog ‘ liq boshqa munosabatlarni huquqiy tartibga solishning asosiy prinsiplari

📅 Yangilangan: 28.09.2026 📂 Birinchi qismi

Xalqaro huquqning umume ‘ tirof etilgan prinsiplari va normalaridan kelib chiqqan holda va Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasiga muvofiq mehnat munosabatlarini va boshqa bevosita huquqiy tartibga solishning asosiy prinsiplariga Lekin ular bilan bog’liq munosabatlar: mehnat erkinligi, shu jumladan har bir kishi erkin tanlagan yoki erkin rozi bo’lgan mehnat huquqi, mehnatga qobiliyatlarini ishlatish huquqi tan olinadi; kasb va faoliyat turini tanlash; majburiy mehnat va mehnat sohasida kamsitishlarni taqiqlash; ishsizlikdan himoya qilish va ishga joylashtirishga ko ‘ maklashish; har bir xodimning mehnatga bo ‘ lgan huquqini ta ‘ minlash adolatli mehnat sharoitlari, shu jumladan xavfsizlik va gigiyena talablariga javob beradigan mehnat sharoitlari, dam olish huquqi, shu jumladan ish vaqtini cheklash, kundalik dam olish, dam olish har yili to ‘ lanadigan ta ‘ til va ish bo ‘ lmagan bayram kunlari; xodimlarning huquq va imkoniyatlari tengligi; har bir xodimning adolatni o ‘ z vaqtida va to ‘ liq miqdorda to ‘ lash huquqini ta ‘ minlash odamning o’zi va uning oilasi uchun munosib yashashni ta’minlaydigan ish haqi va federal qonun bilan belgilangan eng kam ish haqi miqdoridan kam bo’lmagan; tenglikni ta’minlash ishchilarning mehnat samaradorligini , malaka va ish stajini hisobga olgan holda , shuningdek , kasb tayyorlash va qo ‘ shimcha kasbga ega bo ‘ lish imkoniyatlarini milliy ta’lim; xodimlar va ish beruvchilarning o’z huquqlari va manfaatlarini himoya qilish uchun birlashishga bo’lgan huquqini ta’minlash, shu jumladan xodimlarning professional uyushmalar tuzish va ularga qo’shilish huquqi, ish beruvchilarning ish beruvchilar birlashmalarini tashkil etish va ularga qo ‘ shilish; xodimlarning tashkilotni nazarda tutilgan qonun shakllarida boshqarishda ishtirok etish huquqini ta ‘ minlash; davlat va mehnat munosabatlarini shartnomaviy tartibga solish va ular bilan bevosita bog ‘ liq boshqa munosabatlarni; xodimlar, ish beruvchilar, ularning birlashmalarining shartnomada ishtirok etish huquqini o ‘ z ichiga olgan ijtimoiy sheriklik mehnat munosabatlarini va ular bilan bevosita bog ‘ liq boshqa munosabatlarni tartibga solish; xodimga mehnat majburiyatlarini bajarishi munosabati bilan yetkazilgan zararni qoplash majburiyati; xodimlar va ish beruvchilarning huquqlarini ta ‘ minlash bo ‘ yicha davlat kafolatlarini o ‘ zlashtirish , ularning rioya etilishi ustidan davlat nazoratini (nazoratini) amalga oshirish; har bir kishining davlat tomonidan himoya qilinadigan huquqini ta ‘ minlash uning mehnat huquqlari va erkinliklari, shu jumladan sud himoyasi; yakka tartibdagi va jamoaviy mehnat nizolarini hal etish huquqini, shuningdek ushbu Kodeksning boshqa federal qonunlar bilan; mehnat shartnomasi taraflarining tuzilgan shartnoma shartlariga rioya qilish majburiyati , shu jumladan ish beruvchining xodimlardan mehnat majburiyatlarini bajarishlarini talab qilish huquqi ish beruvchining mol-mulkiga nisbatan ehtiyotkorlik va xodimlarning ish beruvchidan xodimlarga nisbatan o ‘ z majburiyatlariga rioya etishni talab qilish huquqi , mehnat to ‘ g ‘ risidagi qonunchilik va ushbu Kodeksning mehnat huquqi normalari; kasb-hunar uyushmalari vakillarining mehnat to ‘ g ‘ risidagi qonun hujjatlariga va mehnat to ‘ g ‘ risidagi normalarni o ‘ z ichiga olgan boshqa hujjatlarga rioya etilishi ustidan kasaba uyushmasi nazoratini amalga oshirish huquqini ta ‘ minlash xodimlarning mehnat faoliyati davrida o’z qadr-qimmatini himoya qilish huquqini ta’minlash; xodimlarning majburiy ijtimoiy sug’urta olish huquqini ta’minlash.